top of page

Bloq

Search
  • Writer's pictureTesla Translation

Tibbi tərcümə edərkən diqqət edilməli olan məqamlar.

Updated: Oct 27, 2022



Bir çox əsas başlıqlardan və onların alt başlıqlarından ibarət peşəkar tərcümə xidmətlərini bir ağacla müqayisə etsək, tibbi tərcümənin, yəni tibbi tərcümənin bu ağacın ən m


ühüm qollarından biri olduğu danılmaz bir həqiqətdir. Şübhəsiz ki, tibbi tərcüməni


digər tərcümə sahələrindən fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyət tibbi tərcümələrdə həssas məlumatların olmasıdır. Peşəkar tərcümə xidmətləri ağacının digər sahələrində olduğu kimi, tibbi tərcümədə də mənbə dillə hədəf dil arasında yarana biləcək məna fərqlərinin nəzərə alınması böyük əhəmiyyət kəsb edir.



Tibbi tərcümənin fərqi nədir?

Tərcümədə kiçik səhvlərin böyük risklərə səbəb ola biləcəyi nəzərə alındıqda, tibbi tərcümə ən çox çətinlik çəkən tərcümə sahələrindən biri kimi qarşıya çıxır. Bu, tibbi tərcüməçilərin üzərinə müəyyən vəzifələr qoyur.



Tibbi tərcümə ilə bağlı tez-tez verilən suallar və cavablar:


1. Tibbi tərcümənin hansı növləri var?


• Həkim hesabatları,

• Test nəticələri,

• Reseptlər,

• Prospekt,

• Tibbi patentlər və tibbi materialların istifadəçi təlimatları

• Epikriz Hesabatları


Bunlara əlavə olaraq layihələrin, tezislərin və tibbi məqalələrin tərcümələrinə də tez-tez ehtiyac duyulur. Tibbi tərcümə prosesində, xüsusilə terapevtik dərmanlar və tətbiqlər üzrə məhsulun məzmununun dəqiq və başa düşülən olması vacibdir. Tibb sahəsində mütəxəssis olan tərcüməçilər sayəsində dərman lisenziyalarının, klinik sınaqların, hallar hesabatlarının tərcümələri məqsədlərinə uyğun həyata keçirilir ki, bu da şübhəsiz ki, tibbi tərcümə xidmətinin sağlamlıq baxımından əhəmiyyətini ortaya qoyur. Bundan əlavə, tibbi tərcümə tibb sahəsində çalışan alimlərin məsləhət və göstərişlərini ayrı-ayrı şəxslərə çatdıran möhkəm körpüdür.



2. Tibbi tərcümənin fərqləri nələrdir?


Şəxsi şərhlər əlavə etməyə açıq olmadığı üçün bir çox başqa tərcümə sahələrində faydalı olan yaradıcılıq bacarığı tibbi tərcümə sahəsində o qədər də populyar deyil. Tibbi tərcümədə təxmini ifadələrə, təxminlərə, improvizə və qeyri-dəqiq terminlərə yer yoxdur. Odur ki, tibbi mətnləri tərcümə etmək üçün tərcüməçilər bu sahədə müvafiq tibbi biliklərə və təcrübəyə malik olmalıdırlar. Digər tərəfdən, tibbi terminologiyanın əsasları latın üzərində qurulduğundan, tibbi tərcüməçinin latın terminlərini yaxşı bilməsi gözlənilir.


3. Tibbi tərcümə edərkən nələrə diqqət edilməlidir?


Onun əhatə dairəsini və əhəmiyyətini nəzərə alaraq, tibbi tərcümədə nəzərə alınmalı olan bir çox müxtəlif elementlər var. Bu prosesdə tibbi tərcüməçinin ilk vəzifəsi sözügedən məhsul və ya xidmətin məzmununu və məqsədini anlamaqdır. Öz sahələrində mütəxəssis olan tibbi tərcüməçilər lazımi diqqət göstərərək və mövzu ilə bağlı müəyyən edilmiş araşdırmanı apararaq, məhsul və ya xidmətin hədəf dildə düzgün başa düşülməsini təmin edəcək şəkildə peşəkar tərcümə xidmətləri təqdim edirlər.

Bir çox ölkədə dərmanların təsdiqi və digər tibbi prosedurlarla bağlı ciddi qaydalar var. Tibbi tərcümə prosesində diqqətdən kənarda qalan hər hansı bir detal yerli bazarda sözügedən şirkətin məhsullarının ləngiməsi və ya hətta bəyənilməməsi ilə nəticələnəcək. Ona görə də belə hallarda tibbi tərcüməçi yerli qanunlardan da xəbərdar olmalıdır.



4. Tibbi tərcümə edə bilmək üçün həkim olmaq lazımdırmı?



Tərcüməçilik peşəsinin də həkimdə olduğu kimi incəlikləri var və tərcüməçi olmaq üçün bu sahədə kifayət qədər təcrübəyə malik olmaq lazımdır. Ona görə də biz həkimlərin xarici dil bildiyi halda daimi olaraq peşəkar tibbi tərcüməçi olmasını gözləyə bilmərik.

Tibbi tərcüməçilər; Onlar ümumiyyətlə təbabətə və təbabətin müxtəlif sahələrinə maraq göstərən, bəlkə də ailələrində müxtəlif ixtisaslar üzrə həkimləri olan, illər ərzində tibbi biliklərini artırmış, peşəkar tərcümənin tələblərini bilən insanlardır. Ölkəmizdə tez-tez keçirilən beynəlxalq tibbi konqres və konfransları nəzərə alsaq, yazılı tərcümə ilə yanaşı, şifahi tibbi tərcüməyə də tez-tez ehtiyac duyulduğu görünür. Bu baxımdan, tibbi tərcüməni edəcək şəxsin tibb işçisi qədər tibbi terminologiya biliyinə və tərcümə etməsi gözlənilən sahədə ətraflı biliyə malik olması gözlənilir. Təbii ki, həm həkim, həm də tibbi tərcüməçi olanlar var, amma deyə bilərik ki, bu təsadüfdür və tibbi tərcüməni adətən tibb sahəsində ixtisaslaşmış peşəkar tərcüməçilər edir.



5. Tərcüməçi tibb sahəsində ixtisaslaşmaq üçün nə etməlidir?



Hüquqi və texniki tərcümələrdə olduğu kimi, tibbi tərcümə də bu mövzulara uzun müddət məruz qalma və təcrübə tələb edən sahələrdən biridir. Tibb sahəsində hər gün yeni inkişaf və ixtiraların əlavə olunması tibbi tərcümə sahəsində ixtisaslaşanlar üçün təhsilin heç vaxt bitməyəcəyinin göstəricisidir. Təbabətin bir çox fərqli alt qruplara bölünməsi və farmakologiya, cərrahiyyə və ya stomatologiya kimi tibbin bir çox sahəsində həyata keçməyə davam edən yeniliklər tibbi tərcümənin əhəmiyyətini günü-gündən artırır. Ona görə də tibbi tərcüməçi tərcümə etdiyi tibb sahəsindəki yenilikləri daim izləməli, tibbi terminologiya ilə tanış olmalı, tibbi tərcüməyə gedərkən istədiyi sahədə çoxlu araşdırmalar aparmalı və lazım gələrsə , tibbi mütəxəssislərlə məsləhətləşin və ən dəqiq məlumatlarla özünü yeniləyin.


6. Tibbi tərcüməçilər ən çox hansı alt başlıqlarda tərcümə edirlər?


Bir neçə misal gətirək; əczaçılıq tərcüməsi, klinik sınaq tərcüməsi, tibbi patent tərcüməsi, epikriz hesabatının tərcüməsi, klinik tədqiqatın tərcüməsi, tibbi tədqiqatın tərcüməsi, tibbi tezis tərcüməsi, akademik tibbi sənədin tərcüməsi, hal hesabatının tərcüməsi, reseptin tərcüməsi, xəstə hesabatının tərcüməsi, dərman lisenziyasının tərcüməsi, prospektin tərcüməsi, dərman broşürasının tərcüməsi, farmakologiyanın tərcüməsi, biotibbi tərcümə, mikrobiologiya tərcüməsi, cərrahiyyə hesabatının tərcüməsi, diaqnoz tərcüməsi, laboratoriya testi nəticələrinin tərcüməsi, analiz nəticələrinin tərcüməsi, tibbi sığorta tərcüməsi, dərman lisenziyasının tərcüməsi, tibbi patent tərcüməsi, lisenziyanın tərcüməsi və tibbi kitabın tərcüməsi.


7. Tibbi tərcümə qiymətləri hansı meyarlara əsasən müəyyən edilir? Tibbi tərcümə haqları necə fərqlənir?


Tibbi tərcümə qiymətləri müəyyən edilərkən bir çox müxtəlif amillər nəzərə alınır. Bu səbəbdən hər bir tərcümə şirkətinə görə amillər fərqli ola bilər. Qiymətlər; Tərcümə ediləcək mətnin dili, hədəf dil, sözlərin sayı, haqqında olduğu tibb sahəsi, tərcümənin nə qədər vaxtda tamamlanması, aktuallıq səviyyəsi kimi meyarlara görə hesablanır. Buna görə də xidmət təminatçınızla ehtiyaclarınızı düzgün müəyyən etmək vacibdir.




29 views0 comments

Recent Posts

See All

Kitabların tərcüməsi, kitabın bir dilən digər dilə tərcümə edilməsidir. Kitab tərcüməsi, əsasən, bir əsərin daha geniş bir oxucu kütləsinə çatdırılmasına kömək edir. Bu proses, müxtəlif dillərdə yazıl

Saytların tərcüməsi, saytın bir dilən digər dilə tərcümə edilməsidir. Bu, saytın məzmununun, elementlərinin və funksiyalarının bir dilən başqa dilə tərcümə edilməsini əhatə edir. Bu proses saytın digə

bottom of page